పల్లె సంస్కృతికి దూరమవుతున్న కొత్తతరం డీజేల మోతలో మూగబోతున్న బతుకమ్మ పాటలు!
NTIDAY NEWS ప్రత్యేక కథనం
హుస్నాబాద్, అక్టోబర్ 10: తెలంగాణ ఆడపడుచుల ఆత్మీయతకు, ప్రకృతి ఆరాధనకు ప్రతీకగా నిలిచే బతుకమ్మ పండుగలో ఆధునికత పేరుతో సంప్రదాయాలు క్రమంగా కనుమరుగవుతున్నాయి. ఒకప్పుడు పల్లె వీధుల్లో మహిళల గొంతుల నుంచి జాలువారిన బతుకమ్మ పాటలు నేడు డీజేల మోతలో వినిపించకుండా పోతున్నాయి. రంగురంగుల పూలతో బతుకమ్మలను పేర్చి, వలయంగా చేరి చప్పట్లు కొడుతూ సంప్రదాయ పాటలు పాడే దృశ్యాలు తగ్గిపోతుండగా, సినిమా పాటలు, డీజే సంగీతానికి అనుగుణంగా నృత్యాలు చేయడం పెరుగుతోంది. దీంతో తెలంగాణ పల్లె సంస్కృతికి అద్దం పట్టే అలనాటి ఆటపాటలు భవిష్యత్తులో కనుమరుగవుతాయనే ఆందోళన వ్యక్తమవుతోంది.
అప్పట్లో పాటే పండుగకు ప్రాణం..
గతంలో బతుకమ్మ పండుగ వచ్చిందంటే చాలు.. పల్లెల్లో సందడే సందడి. తంగేడు, గునుగు, గుమ్మడి, బంతి, చామంతి తదితర పూలను సేకరించి మహిళలు బతుకమ్మలను అందంగా పేర్చేవారు. సాయంత్రం వేళల్లో గ్రామంలోని మహిళలంతా ఒకచోట చేరి వలయంగా తిరుగుతూ చప్పట్ల లయకు అనుగుణంగా పాటలు పాడేవారు. పెద్దవాళ్లు పాట మొదలుపెడితే మిగతావారంతా గొంతు కలిపేవారు. అత్తాకోడళ్లు, అక్కాచెల్లెళ్లు, పొరుగింటి మహిళల మధ్య ఆప్యాయతలు పెంచే వేదికగా బతుకమ్మ వేడుకలు నిలిచేవి.
ఆ పాటల్లో కేవలం వినోదమే కాకుండా కుటుంబ బంధాలు, ఆడపడుచుల కష్టసుఖాలు, ప్రకృతి అందాలు, గ్రామీణ జీవన విధానం ప్రతిబింబించేవి. తరతరాలుగా పెద్దల నుంచి చిన్నవారికి మౌఖికంగా అందిన ఈ పాటలు తెలంగాణ సంస్కృతిలో ప్రత్యేక స్థానాన్ని సంపాదించుకున్నాయి.
డీజే లేకుంటే వేడుక సాగదా?
ప్రస్తుత బతుకమ్మ వేడుకల్లో డీజే సంగీతం ప్రాధాన్యం పెరుగుతోంది. యువతులు, మహిళలు సినిమా పాటలకు అనుగుణంగా నృత్యాలు చేస్తూ సందడి చేస్తున్నారు. ఆధునిక సంగీతాన్ని ఆస్వాదించడంలో తప్పులేకపోయినా, దాని ప్రభావంతో సంప్రదాయ పాటలకు చోటు తగ్గిపోవడమే ఆందోళన కలిగించే అంశం. పాత పాటలు తెలిసిన పెద్దలు తగ్గిపోతుండగా, వాటిని నేర్చుకునే ఆసక్తి కొత్తతరంలో పెరగాల్సిన అవసరం ఉంది.
ఒకప్పుడు ఎలాంటి మైకులు, సౌండ్ సిస్టమ్స్ లేకుండానే గంటల తరబడి పాటలు పాడుతూ బతుకమ్మ ఆడేవారు. నేడు మాత్రం పెద్ద శబ్దాలతో కూడిన సంగీతం మధ్య అసలైన బతుకమ్మ పాటలు వినిపించడం అరుదుగా మారుతోంది. ఈ పరిస్థితి కొనసాగితే సంప్రదాయ పాటల అసలు రూపం భావితరాలకు తెలియకుండానే పోయే ప్రమాదం ఉందనే అభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.
పాటల్లోనే పల్లె జీవన పరిమళం..
బతుకమ్మ పాటలు తెలంగాణ ప్రజల జీవన విధానాన్ని, మహిళల భావోద్వేగాలను ప్రతిబింబించే సాంస్కృతిక సంపద. కొన్ని పాటల్లో కుటుంబ సంబంధాలు, మరికొన్నింటిలో పల్లె అందాలు, ఇంకొన్నింటిలో ఆడపడుచుల ఆత్మీయత, జీవితంలోని సంతోషాలు, కష్టాలు ప్రతిధ్వనిస్తాయి. పెద్దలు పాడే పాటలను వింటూ చిన్నారులు నేర్చుకునే ప్రక్రియ ద్వారా ఈ సంపద తరతరాలకు చేరేది. ఇప్పుడు ఆ పరంపర బలహీనపడుతుండటంతో పాత పాటలను సేకరించి భద్రపరచాల్సిన అవసరం ఏర్పడింది.
పూల పండుగకు ప్రకృతే పునాది..
బతుకమ్మ పండుగకు పూలకు ఉన్న అనుబంధం ప్రత్యేకమైనది. తంగేడు, గునుగు వంటి స్థానిక పూలతో బతుకమ్మలను పేర్చడం తెలంగాణ సంప్రదాయంలో ముఖ్యమైన భాగం. గతంలో పొలాల గట్లు, చెరువుల పరిసరాలు, ఖాళీ స్థలాల్లో ఈ పూలు విరివిగా కనిపించేవి. మహిళలు, పిల్లలు కలిసి పూలను సేకరించడం కూడా పండుగలో ఒక భాగంగా ఉండేది. అయితే కొన్ని ప్రాంతాల్లో సహజ పూల లభ్యత తగ్గడం, పూల మొక్కలు పెరిగే ప్రదేశాలు క్రమంగా కనుమరుగవడం ప్రకృతితో మనకున్న అనుబంధాన్ని గుర్తుచేస్తున్నాయి. స్థానిక పూల మొక్కలను పెంచడం, పర్యావరణాన్ని పరిరక్షించడం ద్వారా బతుకమ్మ పండుగ సహజ సౌందర్యాన్ని కాపాడుకోవచ్చు.
భావితరాలకు సంప్రదాయాలను అందించాలి..
సంప్రదాయ బతుకమ్మ పాటలను కాపాడేందుకు గ్రామస్థాయిలో ప్రత్యేక కార్యక్రమాలు చేపట్టాల్సిన అవసరం ఉంది. పెద్దలకు తెలిసిన పాత పాటలను రికార్డు చేసి భద్రపరచాలి. మహిళా సంఘాలు, యువజన సంఘాలు, పాఠశాలలు, గ్రామ పంచాయతీలు కలిసి సంప్రదాయ బతుకమ్మ పాటలు, ఆటలపై అవగాహన కార్యక్రమాలు నిర్వహించాలి. పండుగ వేడుకల్లో సంప్రదాయ పాటలకు ప్రత్యేక సమయం కేటాయిస్తే కొత్తతరానికి వాటిపై ఆసక్తి పెరిగే అవకాశం ఉంది.
కాలం మారుతున్నా మన మూలాలను మరచిపోకూడదు. ఆధునిక సంగీతంతో పాటు అలనాటి పాటలకు కూడా ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలి. ఎందుకంటే బతుకమ్మ అనేది కేవలం పూలను పేర్చి ఆడే ఆట మాత్రమే కాదు.. ప్రకృతిని పూజించే పండుగ, మహిళల ఐక్యతకు ప్రతీక, తెలంగాణ సంస్కృతికి జీవనాడి. డీజేల మోతలో పల్లె గొంతులు పూర్తిగా మూగబారకముందే సంప్రదాయాలను కాపాడుకునేందుకు ప్రతి ఒక్కరూ ముందుకు రావాల్సిన అవసరం ఉంది.
పాత పాటలు మళ్లీ పల్లెల్లో మారుమోగాలి.. పూల పండుగలో సంప్రదాయాల పరిమళం వెల్లివిరియాలి.. తెలంగాణ సంస్కృతి భావితరాలకు వారసత్వంగా అందాలి.