ఎల్‌నినో బలపడే సూచనలు ఆగస్టు–అక్టోబర్‌లో ప్రభావం పెరిగే అవకాశం

ఎల్‌నినో బలపడే సూచనలు ఆగస్టు–అక్టోబర్‌లో ప్రభావం పెరిగే అవకాశం వర్షపాతంలో హెచ్చుతగ్గులు.. ఉష్ణోగ్రతలపైనా ప్రభావం

వ్యవసాయం, నీటి వనరులపై ముందస్తు ప్రణాళిక అవసరం

న్యూఢిల్లీ: ప్రపంచ వాతావరణ పరిస్థితుల్లో మరో కీలక మార్పు చోటుచేసుకునే అవకాశాలు కనిపిస్తున్నాయి. ప్రశాంత మహాసముద్రంలోని భూమధ్యరేఖ ప్రాంతంలో సముద్ర ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతలు పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో ఎల్‌నినో పరిస్థితులు మరింత బలపడే అవకాశం ఉందని ప్రపంచ వాతావరణ సంస్థ తాజా అంచనాల్లో వెల్లడించింది. 2026 జూలై–సెప్టెంబర్ కాలంలో ఎల్‌నినో వేగంగా అభివృద్ధి చెందే అవకాశం ఉండగా, ఆగస్టు–అక్టోబర్ మధ్య కూడా దాని ప్రభావం కొనసాగవచ్చని అంచనా వేస్తున్నారు. ఈ పరిణామం ప్రపంచంలోని వివిధ ప్రాంతాల్లో వర్షపాతం, ఉష్ణోగ్రతలు, గాలుల సరళిలో మార్పులకు కారణమయ్యే అవకాశం ఉంది.

సాధారణంగా ఎల్‌నినో ఏర్పడినప్పుడు సముద్ర ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతల్లో మార్పులతో పాటు వాతావరణ ప్రసరణలోనూ మార్పులు చోటుచేసుకుంటాయి. ఈ మార్పుల ప్రభావం ఒక ప్రాంతంలో వర్షాభావానికి దారితీస్తే, మరో ప్రాంతంలో సాధారణం కంటే అధిక వర్షాలు కురిసే పరిస్థితిని సృష్టించవచ్చు. అందువల్ల ఎల్‌నినోను కేవలం వేడి లేదా వర్షాభావంతో మాత్రమే ముడిపెట్టడం సరైంది కాదని వాతావరణ నిపుణులు చెబుతున్నారు.

సముద్ర ఉష్ణోగ్రతల పెరుగుదల

ప్రశాంత మహాసముద్రంలోని భూమధ్యరేఖకు సమీప ప్రాంతాల్లో సముద్ర ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతలు ఎల్‌నినో పరిస్థితులకు అనుగుణంగా పెరుగుతున్నాయి. సముద్రం–వాతావరణ వ్యవస్థ మధ్య పరస్పర చర్యలు బలపడటంతో ఎల్‌నినో పరిస్థితి మరింత స్పష్టంగా మారే అవకాశం ఉందని వాతావరణ నమూనాలు సూచిస్తున్నాయి.

సముద్ర ఉపరితల ఉష్ణోగ్రతల మార్పు ఒక్కటే ప్రపంచ వాతావరణాన్ని నిర్ణయించదు. సముద్ర మట్టానికి సమీపంలోని గాలుల కదలిక, వాయు పీడనంలో మార్పులు, వాతావరణ ప్రసరణ, ఇతర సముద్ర ఉష్ణోగ్రతల పరిస్థితులు కూడా కలిసి ప్రభావం చూపుతాయి. అందువల్ల రానున్న నెలల్లో ఎల్‌నినో తీవ్రతను నిరంతరం పర్యవేక్షించడం అవసరమని నిపుణులు పేర్కొంటున్నారు.

భారత్‌లో వర్షాలపై ప్రభావం ఎలా?

ఎల్‌నినో ప్రభావం భారత్‌లోనూ వాతావరణ పరిస్థితులపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది. దేశంలోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో సాధారణం కంటే తక్కువ వర్షపాతం నమోదయ్యే పరిస్థితులు ఏర్పడవచ్చు. ముఖ్యంగా వర్షాధార వ్యవసాయంపై ఆధారపడే ప్రాంతాల్లో వర్షాల సమయపాలన, విస్తీర్ణం, పరిమాణంలో మార్పులు రైతులకు సవాళ్లు విసరే అవకాశం ఉంది.

అయితే ఎల్‌నినో ఏర్పడిందంటే దేశమంతటా వర్షాలు తగ్గిపోతాయని భావించడం సరికాదని నిపుణులు స్పష్టం చేస్తున్నారు. స్థానిక వాతావరణ వ్యవస్థలు, అల్పపీడనాలు, తుఫానులు, గాలుల దిశ వంటి అనేక అంశాలు వర్షపాతాన్ని ప్రభావితం చేస్తాయి. దీంతో ఒక ప్రాంతంలో తక్కువ వర్షపాతం నమోదవుతుండగా, మరో ప్రాంతంలో భారీ వర్షాలు కురిసే పరిస్థితి కూడా ఏర్పడవచ్చు.

ఉష్ణోగ్రతలు పెరిగే అవకాశం

ఎల్‌నినో ప్రభావంతో ప్రపంచంలోని కొన్ని ప్రాంతాల్లో సాధారణం కంటే అధిక ఉష్ణోగ్రతలు నమోదయ్యే అవకాశాలు ఉంటాయి. ఇప్పటికే వేడి వాతావరణంతో ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్న ప్రాంతాల్లో మరింత ఉష్ణోగ్రత పెరిగితే ప్రజలపై, వ్యవసాయంపై, నీటి వినియోగంపై అదనపు ఒత్తిడి ఏర్పడవచ్చు.

అదే సమయంలో కొన్ని ప్రాంతాల్లో కరువు పరిస్థితులు ఏర్పడే అవకాశం ఉండగా, మరికొన్ని ప్రాంతాల్లో అధిక వర్షాలు, ఆకస్మిక వరదలు వంటి తీవ్ర వాతావరణ ఘటనలు సంభవించే అవకాశాలను పూర్తిగా కొట్టిపారేయలేమని నిపుణులు చెబుతున్నారు.

వ్యవసాయ రంగంపై అప్రమత్తత

వర్షపాతంలో అనిశ్చితి ఏర్పడే అవకాశం ఉన్న నేపథ్యంలో వ్యవసాయ రంగం ముందస్తు ప్రణాళికతో వ్యవహరించాల్సిన అవసరం ఉంది. వర్షాధార పంటలు సాగు చేసే రైతులు స్థానికంగా వెలువడే వాతావరణ సూచనలను ఆధారంగా చేసుకుని పంటల ప్రణాళిక రూపొందించుకోవాలి.

వర్షాలు ఆలస్యమయ్యే పరిస్థితుల్లో తక్కువ నీటితో సాగు చేయగల పంటలను పరిశీలించడం, నీటి వినియోగాన్ని తగ్గించే పద్ధతులను అనుసరించడం, పొలాల్లో తేమను నిల్వ చేసే చర్యలు చేపట్టడం, అందుబాటులో ఉన్న సాగునీటిని పొదుపుగా వినియోగించడం వంటి చర్యలు ఉపయోగపడతాయని వ్యవసాయ నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.

పంటల ఎంపిక విషయంలోనూ స్థానిక వ్యవసాయ శాఖ అధికారుల సలహాలు తీసుకోవడం అవసరం. ఒక్కో ప్రాంతంలో నేల స్వభావం, నీటి లభ్యత, వర్షపాతం పరిస్థితులు వేర్వేరుగా ఉండటంతో అన్ని ప్రాంతాలకు ఒకే విధమైన సాగు ప్రణాళిక వర్తించదని నిపుణులు చెబుతున్నారు.

నీటి వనరులపై దృష్టి

వర్షపాతంలో మార్పులు చోటుచేసుకుంటే తాగునీరు, సాగునీరు, భూగర్భజలాల లభ్యతపైనా ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంటుంది. ఇప్పటికే నీటి కొరత ఉన్న ప్రాంతాల్లో వర్షాభావ పరిస్థితులు ఏర్పడితే సమస్య మరింత తీవ్రమయ్యే అవకాశం ఉంది.

ఈ నేపథ్యంలో వర్షపు నీటిని నిల్వ చేసుకోవడం, చెరువులు, కుంటలు, కాలువలు, ఇతర నీటి వనరులను సంరక్షించడం, భూగర్భజలాలపై అధిక ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడం వంటి చర్యలకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వాల్సిన అవసరం ఉంది. వర్షాలు కురిసిన సమయంలో నీటిని సాధ్యమైనంత ఎక్కువగా భూమిలోకి ఇంకేలా చర్యలు తీసుకోవడం కూడా ప్రయోజనకరంగా ఉంటుంది.

‘సూపర్ ఎల్‌నినో’ ప్రచారంపై స్పష్టత

ఎల్‌నినోపై సామాజిక మాధ్యమాల్లో వివిధ రకాల ప్రచారాలు జరుగుతున్నాయి. ముఖ్యంగా ప్రస్తుత పరిస్థితిని ‘సూపర్ ఎల్‌నినో’గా పేర్కొంటూ కొన్ని కథనాలు వెలువడుతున్నాయి. అయితే ప్రపంచ వాతావరణ సంస్థ తన అధికారిక అంచనాల్లో ‘సూపర్ ఎల్‌నినో’ అనే ప్రత్యేక వర్గీకరణను ఉపయోగించడం లేదన్న విషయాన్ని గుర్తుంచుకోవాలి.

ప్రస్తుతం బలమైన ఎల్‌నినో పరిస్థితి అభివృద్ధి చెందే అవకాశాలపైనే అంతర్జాతీయ వాతావరణ అంచనాలు దృష్టి సారిస్తున్నాయి. కాబట్టి ‘సూపర్ ఎల్‌నినో కారణంగా దేశవ్యాప్తంగా తీవ్ర కరువు తప్పదు’ లేదా ‘ప్రపంచమంతటా అసాధారణ వేడి తప్పదు’ వంటి నిర్ధారణలను ఇప్పుడే చేయడం శాస్త్రీయంగా సమంజసం కాదని నిపుణులు చెబుతున్నారు.

ప్రాంతాన్ని బట్టి ప్రభావం

ఎల్‌నినో ప్రభావం ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఒకే విధంగా ఉండదు. భౌగోళిక పరిస్థితులు, సముద్ర ఉష్ణోగ్రతలు, గాలుల కదలిక, వాయు పీడన మార్పులు తదితర అంశాల ఆధారంగా ఒక్కో ప్రాంతంలో ఒక్కో విధమైన ఫలితాలు కనిపించవచ్చు.

కొన్ని ప్రాంతాల్లో వర్షపాతం తగ్గవచ్చు. మరికొన్ని ప్రాంతాల్లో సాధారణం కంటే అధిక వర్షాలు నమోదయ్యే అవకాశం ఉంటుంది. కొన్ని చోట్ల వేడిగాలులు పెరగవచ్చు. ఇంకొన్ని ప్రాంతాల్లో వాతావరణ పరిస్థితులు పెద్దగా మారకపోవచ్చు. అందువల్ల ఎల్‌నినో ప్రభావాన్ని అంచనా వేసేటప్పుడు ప్రాంతీయ వాతావరణ సమాచారానికి ఎక్కువ ప్రాధాన్యం ఇవ్వాల్సి ఉంటుంది.

తీవ్ర వాతావరణ ఘటనలపై నిఘా

ఎల్‌నినోతో సంబంధం ఉన్న వాతావరణ మార్పుల నేపథ్యంలో వేడిగాలులు, వర్షాభావం, భారీ వర్షాలు, ఆకస్మిక వరదలు, అడవుల్లో మంటలు వంటి తీవ్ర వాతావరణ ఘటనల ముప్పు కొన్ని ప్రాంతాల్లో పెరిగే అవకాశం ఉందని నిపుణులు అంచనా వేస్తున్నారు.

అయితే ప్రతి తీవ్ర వాతావరణ ఘటనకు ఎల్‌నినోనే ప్రత్యక్ష కారణమని చెప్పలేమని వారు స్పష్టం చేస్తున్నారు. వాతావరణంలో పనిచేసే అనేక ఇతర అంశాలు కూడా ఇటువంటి ఘటనలకు కారణమవుతాయి. అందువల్ల ఏదైనా ప్రాంతానికి సంబంధించిన అధికారిక వాతావరణ హెచ్చరికలను మాత్రమే ఆధారంగా చేసుకోవడం అవసరం.

వాతావరణ సమాచారాన్ని గమనించాలి

ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో ప్రజలు సామాజిక మాధ్యమాల్లో వచ్చే నిర్ధారణల కంటే అధికారిక వాతావరణ సంస్థలు విడుదల చేసే తాజా సమాచారం ఆధారంగా నిర్ణయాలు తీసుకోవాలని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు. ముఖ్యంగా రైతులు వర్షపాతం అంచనాలు, ఉష్ణోగ్రత హెచ్చరికలు, తుఫానులు లేదా అల్పపీడనాలకు సంబంధించిన సమాచారాన్ని ఎప్పటికప్పుడు గమనించాలి.

వాతావరణ పరిస్థితులు వేగంగా మారే అవకాశం ఉన్నందున ఒకసారి విడుదలైన దీర్ఘకాలిక అంచనాను తుది నిర్ణయంగా భావించకుండా, సమీప కాలానికి సంబంధించిన తాజా సూచనలను కూడా పరిశీలించడం అవసరం.

ముందస్తు చర్యలే కీలకం

ఎల్‌నినో ప్రభావం బలపడే అవకాశాల నేపథ్యంలో వ్యవసాయం, నీటి నిర్వహణ, ప్రజారోగ్యం, విపత్తుల నిర్వహణ వంటి రంగాల్లో ముందస్తు ప్రణాళికకు ప్రాధాన్యం పెరుగుతోంది. వర్షాభావం ఏర్పడే అవకాశమున్న ప్రాంతాల్లో నీటి వినియోగంపై నియంత్రణ, సాగు ప్రణాళికలో మార్పులు అవసరం కావచ్చు. భారీ వర్షాలకు అవకాశం ఉన్న ప్రాంతాల్లో నీటి పారుదల వ్యవస్థలు, వరద ప్రభావిత ప్రాంతాల్లో ముందస్తు రక్షణ చర్యలను సిద్ధంగా ఉంచడం అవసరం.

మొత్తంగా చూస్తే 2026 ద్వితీయార్థంలో ఎల్‌నినో ప్రపంచ వాతావరణ వ్యవస్థలో కీలక పరిణామంగా మారే అవకాశం ఉంది. ఆగస్టు–అక్టోబర్ మధ్య దాని పరిస్థితి, తీవ్రతపై మరింత స్పష్టత వచ్చే అవకాశం ఉంది. అయితే ఎల్‌నినో ప్రభావం ప్రాంతాల వారీగా మారుతూ ఉండే అవకాశం ఉన్నందున అతిశయోక్తి ప్రచారాలకు దూరంగా ఉండి, ప్రపంచ వాతావరణ సంస్థ, భారత వాతావరణ శాఖ, స్థానిక అధికారిక వాతావరణ హెచ్చరికలను అనుసరించడం అత్యంత అవసరం.