చైనా ప్రజల గుండెల్లో నిలిచిన భారతీయ వైద్యుడు డాక్టర్ కోట్నీస్

చైనా ప్రజల గుండెల్లో నిలిచిన భారతీయ వైద్యుడు డాక్టర్ కోట్నీస్

దేశాల మధ్య రాజకీయ విభేదాలు ఉండొచ్చు.. సరిహద్దుల విషయంలో అభిప్రాయ భేదాలు రావొచ్చు.. కానీ మానవత్వానికి మాత్రం సరిహద్దులు ఉండవు. భారత్‌–చైనా చరిత్రలో ఈ మాటకు నిలువెత్తు నిదర్శనంగా నిలిచిన భారతీయ వైద్యుడు డాక్టర్ ద్వారకానాథ్ శాంతారామ్ కోట్నీస్. మహారాష్ట్రలోని సోలాపూర్‌లో జన్మించిన ఆయన, తన వైద్య సేవలతో చైనా ప్రజల హృదయాల్లో చెరగని స్థానం సంపాదించారు.

1938లో జపాన్‌–చైనా యుద్ధం ఉధృతంగా కొనసాగుతున్న సమయంలో చైనా ప్రజలకు వైద్య సహాయం అందించేందుకు భారత జాతీయ కాంగ్రెస్ తరఫున ఐదుగురు వైద్యులతో కూడిన బృందాన్ని చైనాకు పంపించారు. అప్పటికి కేవలం 28 ఏళ్ల వయసున్న కోట్నీస్ కూడా ఆ బృందంలో ఉన్నారు.

చైనాకు చేరుకున్న తర్వాత యుద్ధ పరిస్థితులను ప్రత్యక్షంగా చూసిన కోట్నీస్ అక్కడే ఉండి సేవలు కొనసాగించాలని నిర్ణయించుకున్నారు. గాయపడిన సైనికులకు చికిత్స అందించేందుకు వైద్య బృందాలతో కలిసి మారుమూల ప్రాంతాలకు వెళ్లారు. తగిన మందులు, పరికరాలు అందుబాటులో లేని పరిస్థితుల్లోనూ తనకు ఉన్న వైద్య పరిజ్ఞానంతో ఎంతోమంది ప్రాణాలను కాపాడేందుకు ప్రయత్నించారు.

యుద్ధ సమయంలో ఆయన ఎదుర్కొన్న పరిస్థితులు సాధారణ వైద్య సేవలకు పూర్తిగా భిన్నమైనవి. నిరంతరం వస్తున్న గాయపడిన సైనికులకు చికిత్స అందిస్తూ, అత్యవసర శస్త్రచికిత్సలు చేస్తూ ఆయన రోజుల తరబడి విశ్రాంతి లేకుండా పనిచేశారు. 1940లో జరిగిన తీవ్రమైన పోరాట సమయంలో సుమారు 72 గంటల పాటు నిద్రకు దూరంగా ఉండి వరుసగా వైద్య సేవలు అందించినట్లు చారిత్రక వృత్తాంతాల్లో నమోదైంది.

కోట్నీస్ సేవలు వైద్య చికిత్సతోనే ఆగిపోలేదు. చైనా వైద్య సిబ్బందికి శిక్షణ ఇవ్వడంలోనూ ఆయన కీలక పాత్ర పోషించారు. యుద్ధ పరిస్థితుల్లో వైద్య సేవలను ఎలా నిర్వహించాలి, గాయపడిన వారికి అత్యవసర చికిత్స ఎలా అందించాలి అనే అంశాల్లో తన అనుభవాన్ని పంచుకున్నారు.

చైనాలో పనిచేస్తున్న సమయంలో గువో కింగ్‌లాన్ అనే నర్సుతో ఆయనకు పరిచయం ఏర్పడింది. ఆ పరిచయం తర్వాత వివాహ బంధంగా మారింది. 1942లో వారికి కుమారుడు జన్మించాడు. భారతదేశం, చైనా దేశాల స్నేహానికి ప్రతీకగా ఆ బాలుడికి యిన్హువా అనే పేరు పెట్టారు.

అయితే యుద్ధరంగంలో సంవత్సరాల తరబడి నిరంతరంగా పనిచేయడం కోట్నీస్ ఆరోగ్యంపై తీవ్ర ప్రభావం చూపింది. చివరకు 1942 డిసెంబర్ 9న కేవలం 32 ఏళ్ల వయసులోనే చైనా గడ్డపై ఆయన కన్నుమూశారు.

కోట్నీస్ మరణం చైనా ప్రజలను తీవ్రంగా కలచివేసింది. అప్పటి చైనా నాయకుడు మావో జెడాంగ్ కూడా ఆయన మృతికి సంతాపం వ్యక్తం చేశారు. ఒక విదేశీ వైద్యుడు తమ దేశ ప్రజల కోసం తన జీవితాన్ని అంకితం చేయడాన్ని చైనా ప్రజలు ఎంతో గౌరవంగా భావించారు.

కోట్నీస్ జ్ఞాపకాలను చైనా ప్రభుత్వం, ప్రజలు ఇప్పటికీ కాపాడుకుంటున్నారు. హెబీ ప్రావిన్స్‌లోని షిజియాజువాంగ్‌లో ఆయనకు స్మారక స్థలం ఏర్పాటు చేశారు. ఆయన సమాధి, విగ్రహం, జ్ఞాపక చిహ్నాలను సందర్శిస్తూ ప్రజలు నివాళులు అర్పిస్తుంటారు.

భారత్‌ నుంచి చైనాకు వెళ్లిన ఓ యువ వైద్యుడు అక్కడి ప్రజల కోసం తన జీవితాన్నే అంకితం చేయడం చరిత్రలో అరుదైన ఘటన. రాజకీయాలు మారవచ్చు.. దేశాల మధ్య సంబంధాల్లో హెచ్చుతగ్గులు రావచ్చు.. కానీ ప్రాణాలను కాపాడిన మనిషి సేవను ప్రజలు మరచిపోరు.

అందుకే డాక్టర్ కోట్నీస్ పేరు చైనాలో ఇప్పటికీ గౌరవంగా వినిపిస్తోంది. ఒక భారతీయ వైద్యుడిగా వెళ్లి.. మానవతావాదిగా అక్కడి ప్రజల గుండెల్లో స్థానం సంపాదించిన కోట్నీస్ జీవితం భారత్‌–చైనా సంబంధాల్లో మానవత్వానికి నిలిచిపోయే ఒక ప్రత్యేక అధ్యాయం.