అరెస్టు కారణాలను రాతపూర్వకంగా ఇవ్వాలి

అరెస్టు కారణాలను రాతపూర్వకంగా ఇవ్వాలి.. సుప్రీంకోర్టు కీలక వ్యాఖ్యలు

న్యూఢిల్లీ, సెప్టెంబర్ 25: అరెస్టు చేసిన వ్యక్తికి అరెస్టుకు గల కారణాలను చట్టపరమైన నిబంధనలకు అనుగుణంగా తెలియజేయడం, తనకు నచ్చిన న్యాయవాదిని సంప్రదించే అవకాశం కల్పించడం అత్యంత ముఖ్యమని సుప్రీంకోర్టు పలు తీర్పుల్లో స్పష్టం చేసింది. అరెస్టు, రిమాండ్ ప్రక్రియలో రాజ్యాంగ హక్కులను కాపాడాల్సిన బాధ్యత పోలీసు, దర్యాప్తు సంస్థలపై ఉందని కోర్టు పేర్కొంది.

అరెస్టు కారణాలను అరెస్టయిన వ్యక్తికి అర్థమయ్యే విధంగా తెలియజేయాలని సుప్రీంకోర్టు స్పష్టం చేసింది. 2026లో వెలువడిన న్యాయపరమైన ఉత్తర్వుల్లోనూ, అరెస్టు కారణాలను రాతపూర్వకంగా అందించే విషయంలో సుప్రీంకోర్టు నిర్దేశించిన మార్గదర్శకాలను కోర్టులు ప్రస్తావించాయి.

సుప్రీంకోర్టు నిర్దేశించిన విధానం ప్రకారం, కొన్ని మినహాయింపు పరిస్థితులను మినహాయిస్తే అరెస్టు సమయంలోనే రాతపూర్వకంగా కారణాలు అందించాలి. అలా చేయడం సాధ్యం కాని ప్రత్యేక పరిస్థితుల్లో ముందుగా మౌఖికంగా కారణాలు తెలియజేసి, అనంతరం రాతపూర్వకంగా అందించాల్సి ఉంటుంది. ఏ సందర్భంలోనూ మేజిస్ట్రేట్ ముందు రిమాండ్ కోరే సమయానికి కనీసం రెండు గంటల ముందు అరెస్టు కారణాలు అందుబాటులో ఉండేలా చూడాలని కోర్టు పేర్కొంది.

అరెస్టయిన వ్యక్తికి తనకు నచ్చిన న్యాయవాదిని సంప్రదించే హక్కు కూడా రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 22(1) ద్వారా రక్షించబడుతుందని కోర్టులు స్పష్టం చేశాయి. అరెస్టు కారణాలు తెలియజేయడం ద్వారా నిందితుడు తన న్యాయపరమైన హక్కులను సమర్థంగా వినియోగించుకునే అవకాశం లభిస్తుందని న్యాయస్థానాలు పేర్కొన్నాయి.

అదేవిధంగా, అరెస్టయిన వ్యక్తిని మేజిస్ట్రేట్ ముందు హాజరుపరిచే విషయంలో ఆర్టికల్ 22(2) ప్రకారం 24 గంటల నిబంధన వర్తిస్తుంది. కాబట్టి అరెస్టు కారణాలను రెండు గంటల్లోగా తెలియజేయడం, రెండు గంటల్లో మేజిస్ట్రేట్ ముందు హాజరుపరచడం అనే అంశాలను వేర్వేరుగా చూడాల్సి ఉంటుంది.

అరెస్టు, రిమాండ్ ప్రక్రియలో రాజ్యాంగపరమైన హక్కులను కచ్చితంగా పాటించాల్సిన అవసరాన్ని సుప్రీంకోర్టు తీర్పులు మరోసారి స్పష్టం చేస్తున్నాయి.