భారత మూలాలున్న నవీ పిళ్లైకి నోబెల్ శాంతి బహుమతి అత్యున్నత పురస్కారం

నవీ పిళ్లైకు 2026 నోబెల్ శాంతి బహుమతి

అంతర్జాతీయం: భారతీయ తమిళ మూలాలున్న దక్షిణాఫ్రికా న్యాయవేత్త నవనీతం “నవీ” పిళ్లైను 2026 సంవత్సరానికి నోబెల్ శాంతి బహుమతి వరించింది. అంతర్జాతీయ న్యాయ వ్యవస్థను బలోపేతం చేయడం, మానవ హక్కుల పరిరక్షణ, యుద్ధ నేరాలు, మానవత్వానికి వ్యతిరేకంగా జరిగే నేరాలు, మారణహోమాలకు పాల్పడినవారిని చట్టపరంగా బాధ్యులుగా నిలబెట్టేందుకు చేసిన కృషికి గుర్తింపుగా ఈ పురస్కారాన్ని ప్రకటించారు. అక్టోబర్ 9న నార్వేజియన్ నోబెల్ కమిటీ ఈ విషయాన్ని వెల్లడించింది. 

అంతర్జాతీయ న్యాయ సూత్రాలను పరిరక్షించడంలో నవీ పిళ్లై చూపిన ధైర్యం, నిబద్ధతను కమిటీ గుర్తించింది. శాంతి స్థాపనకు న్యాయం, చట్టబద్ధమైన పాలన, అంతర్జాతీయ చట్టాల గౌరవం ఎంతో అవసరమని ఆమె సుదీర్ఘ న్యాయ ప్రస్థానం చాటిచెబుతోందని పేర్కొంది.

తమిళ మూలాలున్న కుటుంబంలో జననం

నవీ పిళ్లై 1941లో దక్షిణాఫ్రికాలోని డర్బన్‌లో భారతీయ తమిళ మూలాలున్న కుటుంబంలో జన్మించారు. వర్ణవివక్ష అమలులో ఉన్న సమయంలో పెరిగిన ఆమె జాతి వివక్షను ఎదుర్కొన్నారు. న్యాయవిద్యను అభ్యసించిన అనంతరం 1967లో నాటల్ ప్రాంతంలో సొంత న్యాయవాద సంస్థను ప్రారంభించారు. వర్ణవివక్షకు వ్యతిరేకంగా పోరాడిన కార్యకర్తల తరఫున వాదించడంతో పాటు ఖైదీల హక్కుల పరిరక్షణకు కృషి చేశారు.

1995లో దక్షిణాఫ్రికా హైకోర్టు న్యాయమూర్తిగా నియమితులయ్యారు. అంతకుముందు వర్ణవివక్షకు వ్యతిరేకంగా పోరాడిన కార్యకర్తలకు న్యాయ సహాయం అందించారు. వివక్షకు వ్యతిరేకంగా న్యాయరంగంలో ఆమె చేసిన కృషి అంతర్జాతీయ స్థాయిలో గుర్తింపు పొందింది.

అంతర్జాతీయ న్యాయరంగంలో కీలక బాధ్యతలు

1999 నుంచి 2003 వరకు రువాండా అంతర్జాతీయ క్రిమినల్ ట్రిబ్యునల్‌లో న్యాయమూర్తిగా, అనంతరం అధ్యక్షురాలిగా పనిచేశారు. మారణహోమం కేసుల విచారణలో ఆమె కీలక పాత్ర పోషించారు. అత్యాచారం, లైంగిక హింస వంటి చర్యలు మానవత్వానికి వ్యతిరేకమైన నేరాలుగా, కొన్ని సందర్భాల్లో మారణహోమానికి సంబంధించిన నేరాలుగా పరిగణించేందుకు జరిగిన న్యాయపరమైన అభివృద్ధిలో ఆమె కృషి ప్రాధాన్యం సంతరించుకుంది.

2003 నుంచి 2008 వరకు అంతర్జాతీయ క్రిమినల్ కోర్టులో న్యాయమూర్తిగా సేవలందించారు. 2008 నుంచి 2014 వరకు ఐక్యరాజ్యసమితి మానవ హక్కుల హైకమిషనర్‌గా బాధ్యతలు నిర్వహించారు. ఈ కాలంలో ప్రపంచవ్యాప్తంగా మానవ హక్కుల ఉల్లంఘనలపై స్పందిస్తూ, బాధితులకు న్యాయం అందించేందుకు అంతర్జాతీయ చట్టాల అమలుకు ప్రాధాన్యమిచ్చారు. 

2021 నుంచి 2025 వరకు ఆక్రమిత పాలస్తీనా ప్రాంతాలు, తూర్పు జెరూసలేం, ఇజ్రాయెల్‌కు సంబంధించిన ఐక్యరాజ్యసమితి స్వతంత్ర విచారణ కమిషన్‌కు అధ్యక్షత వహించారు. 2019 నుంచి గాంబియా–మయన్మార్ మారణహోమం కేసులో అంతర్జాతీయ న్యాయస్థానంలో తాత్కాలిక న్యాయమూర్తిగా కూడా సేవలందిస్తున్నారు. 

అంతర్జాతీయ చట్టాల పరిరక్షణకు గుర్తింపు

ప్రపంచవ్యాప్తంగా యుద్ధాలు, సంఘర్షణలు కొనసాగుతున్న నేపథ్యంలో అంతర్జాతీయ చట్టాలను గౌరవించడం, నేరాలకు పాల్పడినవారిని బాధ్యులుగా నిలబెట్టడం, బాధితులకు న్యాయం అందించడం శాంతి స్థాపనకు కీలకమని నోబెల్ కమిటీ పేర్కొంది. ఈ లక్ష్యాల సాధనకు నవీ పిళ్లై చేసిన కృషిని గుర్తిస్తూ 2026 నోబెల్ శాంతి బహుమతిని ప్రకటించింది.

భారతీయ తమిళ మూలాలున్న కుటుంబంలో జన్మించి అంతర్జాతీయ న్యాయరంగంలో విశిష్ట గుర్తింపు పొందిన నవీ పిళ్లైకు ఈ పురస్కారం లభించడం మానవ హక్కులు, న్యాయబద్ధమైన పాలన, అంతర్జాతీయ చట్టాల పరిరక్షణ కోసం పనిచేసే వారికి ప్రాధాన్యమైన గుర్తింపుగా నిలిచింది.