దూరాలు పెరిగినా.. దృఢంగా నిలిచే అన్నాచెల్లెళ్ల బంధం రక్షాబంధన్

దూరాలు పెరిగినా.. దృఢంగా నిలిచే అన్నాచెల్లెళ్ల బంధం రక్షాబంధన్ 

• రక్షాబంధన్: దారపు పోగుల్లో దాగిన అమర బంధం

కాలం పరుగులు తీస్తోంది. జీవన విధానాలు మారుతున్నాయి. సాంకేతికత మనుషులను ప్రపంచం నలుమూలలకు తీసుకెళ్లింది. అయినా కొన్ని బంధాలు మాత్రం కాలంతో పోటీ పడుతూ మరింత బలపడుతూనే ఉన్నాయి. అలాంటి పవిత్రమైన బంధాల్లో అన్నాచెల్లెళ్ల అనుబంధం ప్రత్యేకమైనది. శ్రావణ పౌర్ణమి నాడు చేతికి కట్టే ఒక చిన్న రాఖీ.. ఆ బంధంలోని ప్రేమ, ఆప్యాయత, బాధ్యత, నమ్మకాలకు ప్రతీకగా నిలుస్తుంది. అదే రక్షాబంధన్. రాఖీ అంటే కేవలం రంగురంగుల దారపు పోగులు కాదు. అది ఒక సోదరి తన సోదరుడి క్షేమాన్ని కోరుకుంటూ కట్టే ప్రేమ బంధం. ప్రతిగా సోదరుడు జీవితంలోని కష్టసుఖాల్లో అండగా నిలుస్తాననే భరోసాను వ్యక్తం చేసే సందర్భం. అందుకే రక్షాబంధన్ భారతీయ కుటుంబ వ్యవస్థలో తరతరాలుగా తన ప్రత్యేకతను నిలబెట్టుకుంది.

• చరిత్రలో చెరగని ముద్ర రక్షాబంధన్

రక్షాబంధన్‌కు సంబంధించిన పౌరాణిక, చారిత్రక కథనాలు భారతీయ సమాజంలో విస్తృతంగా ప్రచారంలో ఉన్నాయి. మహాభారతంలోని ఒక ప్రసిద్ధ కథనం ప్రకారం, శ్రీకృష్ణుడి చేతికి గాయం అయినప్పుడు ద్రౌపది తన చీర కొంగులోని కొంత వస్త్రాన్ని చించి ఆయన గాయానికి కట్టింది. ద్రౌపది చూపిన ఆప్యాయతకు ప్రతిగా శ్రీకృష్ణుడు ఆమెను రక్షిస్తాననే సంకల్పం చేశాడని చెబుతారు. కురుసభలో ద్రౌపది అవమానానికి గురైనప్పుడు శ్రీకృష్ణుడు ఆమెకు అండగా నిలిచిన సంఘటనను ఈ బంధానికి ప్రతీకగా భావిస్తారు. అయితే చరిత్రలో ప్రాచుర్యంలో ఉన్న ప్రతి రాఖీ కథనానికీ సమానమైన ప్రాథమిక ఆధారాలు లేవన్న విషయాన్ని కూడా గుర్తుంచుకోవాలి. మేవార్ రాణి కర్ణావతి మొఘల్ చక్రవర్తి హుమాయూన్‌కు రాఖీ పంపి సహాయం కోరిన కథనం అందులో ఒకటి. ఈ ఘటనపై చరిత్రకారుల మధ్య భిన్నాభిప్రాయాలు ఉన్నప్పటికీ, రాఖీ రక్తసంబంధాలను దాటి విశ్వాసం, రక్షణ, ఆత్మీయతకు ప్రతీకగా నిలిచిందనే భావన మాత్రం బలంగా కొనసాగుతోంది.

• ఐక్యతకు ప్రతీకగా రాఖీ

రక్షాబంధన్ చరిత్రలో మరో ఆసక్తికరమైన అధ్యాయం 1905లో బెంగాల్ విభజనకు సంబంధించినది. బ్రిటిష్ పాలకుల విభజన రాజకీయాలకు వ్యతిరేకంగా ప్రజలను ఐక్యం చేయాలనే ఉద్దేశంతో రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ రాఖీని సామాజిక ఐక్యతకు ప్రతీకగా ఉపయోగించినట్లు చారిత్రక ఆధారాలు చెబుతున్నాయి. హిందూ–ముస్లింలు ఒకరికొకరు రాఖీలు కట్టుకుని సోదరభావాన్ని చాటుకోవాలన్న ఆలోచన ఆ రోజుల్లో సామాజిక ఐక్యతకు కొత్త అర్థాన్ని ఇచ్చింది. దీంతో రాఖీ ఒక కుటుంబ వేడుకను దాటి సమాజాన్ని కలిపే భావోద్వేగ ప్రతీకగా కూడా నిలిచింది.

• కాలం మారినా.. బంధం మారలేదు

నేటి డిజిటల్ యుగంలో పండుగల రూపం మారింది. ఒకప్పుడు సోదరి స్వయంగా ఇంటికి వెళ్లి సోదరుడి చేతికి రాఖీ కట్టేది. ఇప్పుడు వేల కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్నా కొరియర్ ద్వారా రాఖీ చేరుతోంది. వీడియో కాల్‌లో రాఖీ కట్టే దృశ్యాన్ని చూసి సోదరులు ఆనందిస్తున్నారు. సోషల్ మీడియా సందేశాలు, డిజిటల్ గ్రీటింగ్స్ ద్వారా ప్రేమను పంచుకుంటున్నారు.

• మారనిది ఒక్కటే భావోద్వేగం.

సోదరి చేతికి రాఖీ కట్టే ఆ క్షణంలో సోదరుడిపై ఉన్న నమ్మకం కనిపిస్తుంది. సోదరుడు ఇచ్చే కానుకలో ప్రేమ కనిపిస్తుంది. అతను ఇచ్చే భరోసాలో జీవితాంతం అండగా ఉంటాననే బాధ్యత ప్రతిఫలిస్తుంది.

• రాఖీ ఇచ్చే అసలైన సందేశం

నేటి సమాజంలో కుటుంబ సభ్యుల మధ్య కూడా దూరాలు పెరుగుతున్నాయి. ఉమ్మడి కుటుంబ వ్యవస్థ క్రమంగా తగ్గుతోంది. ఉద్యోగాలు, చదువులు, వలసల కారణంగా అన్నాచెల్లెళ్లు వేర్వేరు ప్రాంతాల్లో జీవిస్తున్నారు. ఇలాంటి సమయంలో రక్షాబంధన్ వంటి పండుగలు బంధాలను మళ్లీ గుర్తుచేసే భావోద్వేగ వారధులు గా మారుతున్నాయి. అయితే రక్షణ అంటే కేవలం సోదరుడు సోదరిని కాపాడటమే కాదు. ఒకరికి ఒకరు అండగా నిలవడం, పరస్పరం గౌరవించుకోవడం, కష్టాల్లో తోడుగా ఉండటం, బాధ్యతను పంచుకోవడం ఇదే ఆధునిక రక్షాబంధన్ అసలైన స్ఫూర్తి. చేతికి కట్టే రాఖీ కొన్ని రోజుల్లో చిరిగిపోవచ్చు. దాని రంగు వెలిసిపోవచ్చు. కానీ ఆ రాఖీ కట్టిన క్షణంలో పుట్టే అనురాగం, నమ్మకం, ఆత్మీయత మాత్రం జీవితాంతం నిలిచిపోవచ్చు. అందుకే రక్షాబంధన్ ఒక పండుగ మాత్రమే కాదు..

దారపు పోగులతో మనసులను అల్లే అనుబంధం. రక్తసంబంధాన్ని ఆత్మీయ బంధంగా మార్చే నమ్మకం. కాలం మారినా చెరగని కుటుంబ విలువలకు ప్రతీక.

రాఖీ చిన్నదే కావచ్చు.. కానీ అది మోసుకొచ్చే బంధం మాత్రం అనంతం.

కూనూరు మధు 

జర్నలిస్ట్ 

9848581856